Sarhitza - Editoriau
2025. urtea mugarri egituratzailea da Baionako Hiriak 2023ko abenduan onartutako Trantsizio Ekologiko eta Solidarioaren Proiektua (TES) gauzatzeko prozesuan.
Ekimenaren ezarpenari eta ekintzen abiarazte operatiboari eskainitako lehen urte baten ondotik, lurraldean ikusgarri bihurtzen den gauzatze fase batean sartzen gara, espazio publikoei, hezkuntzari, elikadurari, kulturari, energiari eta biodibertsitateari eragiten dieten proiektu adierazgarrien bidez.
Zoladura iragazgaitzak kentzeko eta berdeguneak sortzeko ekintzak hainbat auzotan hedatzen ari dira; aldi berean, eskola-patioek beren eraldaketa segitzen dute, freskoagoak, iragazkorragoak eta pedagogikoagoak diren espazio bihurtzeko. Trantsizioa praktiketan ere islatzen da eskoletan, biohondakinen bilketaren, euri-uraren berreskuratzearen eta jantokietan plastikoa pixkanaka uztearen bidez.
Aldi berean, Hiriak biodibertsitatearen aldeko bere ekintza indartzen du, Hiriko Biodibertsitatearen Atlasaren abiaraztearekin eta Ansot-eko ordokiko Natura Erreserba Nazionalaren prozesuaren aitzinapenarekin; aldi berean, etorkizuneko energia-azpiegitura handiak prestatzen ditu, hala nola Prissé-ko etorkizuneko bero-sarea edo Bonnat-Helleu Museoa geotermiako putzuetara konektatzea.
Dinamika kulturalek, sozialek eta herritarrek trantsizio honetan bete-betean parte hartzen dute, mediateka berriaren irekieraren, euskararen eta gaskoi hizkuntzaren balioztatze-lanaren, langileen formakuntzaren eta Hiriak SCIC Patxama bezalako proiektu kooperatiboetan duen engaiamenduaren bidez.
Hautetsiekin, hiriko zerbitzuekin, baina baita Baionako emazte eta gizon guziekin batera, determinatuak gira gure hiriari klima-aldaketara egokitzeko zinezko programa bat emateko, lurraldea sendoagoa eta erresilienteagoa izan dadin.
Trantsizio ekologiko eta solidarioa hemen eta gaur jokatzen da!
Jean-René ETCHEGARAY,
Baionako Auzapeza
L'annada 2025 que mèrca ua estapa estructuranta per l’aviada deu Projècte de Transicion Ecologica e Solidària (TES) adoptat per la Vila de Baiona en deceme de 2023.
Après ua prumèra annada dedicada a l'installacion de l’afranquida e a l’aviada operacionau de las accions, qu'entram en ua fasa de concretizacion vededera capvath deu territòri, per projèctes emblematics qui tòcan au còp aus espacis publics, a l'educacion, a l'alimentacion, a la cultura, a l'energia e a la biodiversitat.
Las operacions de desimpermeabilizacion e de vegetalizacion que's desplegan dens mantun quartièr, mentre que perseguim la trasnfromacion de las corts d'escòlas en espacis mei fresc, mei permeables e mei pedagogics. La transicion que's traduseish tanben dens las practicas, deus establiments escolars, dab la collècta de las biodèishas, la recuperacion d'aiga de ploja, o enqüèra l'abandon progressiu deu plastic en la restauracion.
Au par d’aquerò, la Vila qu'ahorteish la soa accion en favor de la biodiversitat dab lo lançament de l'Atlàs de la Biodiversitat Comunau e l’afranquida de Resèrva Naturau Nacionau de la Plana d'Ansòt, en preparar las granas infrastructuras energeticas de doman, com lo futur hialat de calor deu Prissèr o la connexion deu Musèu Bonnat-Helleu aus putz de geotermia.
Las dinamicas culturaus, sociaus e ciutadanas que participan beròi ad aquera transicion, per l'obertura de la mediatèca navèra, la valorizacion de las lengas basca e gascona, la formacion deus agents, o enqüèra l'engatjament de la Vila per projèctes cooperatius taus com la SCIC Patxama.
Dab los elejuts, los servicis municipaus, mes tanben totas las Baionesas e tots los Baionés, qu'èm atau determinats a dotar la nòsta vila d'un vertadèr programa d'adaptacion au cambiament climatic, entà thar vàder lo territòri mei robuste e resilient.
La transicion ecologica e solidària be's jòga ací e uei !
Jean-René ETCHEGARAY,
Maire de Baiona